ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯನ್ನು ‘ಹಾವಾಡಿಗ’ನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ನಾರ್ವೆ ಪತ್ರಿಕೆ! ಭಾರತ ವಿರುದ್ಧ ಜನಾಂಗೀಯ ಅವಹೇಳನ ಆರೋಪ
ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ Narendra Modi ಅವರನ್ನು ‘ಹಾವಾಡಿಗ’ನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆಯ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರವು ಇದೀಗ ಭಾರೀ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿರುವ ಈ ಕಾರ್ಟೂನ್ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತೀಯರು ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ‘ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಮನೋಭಾವ’ ಇನ್ನೂ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಿಡಿಕಾರಿದ್ದಾರೆ.
ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆ Aftenposten ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಈ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಅನೇಕರು ಜನಾಂಗೀಯ ಹಾಗೂ ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು ಇನ್ನೂ “ಹಾವಾಡಿಗರ ದೇಶ” ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.
ಮೋದಿ ನಾರ್ವೆ ಭೇಟಿ ಮುನ್ನವೇ ಪ್ರಕಟವಾದ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ
ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಓಸ್ಲೋಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳ ಮೊದಲು ಈ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಟೂನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾವಾಡಿಗನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹಾವಿನ ಬದಲು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕಿನ ಇಂಧನ ಪೈಪ್ ಅನ್ನು ಅವರು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಜೊತೆಗೆ:
“A clever and slightly annoying man”
ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯರು ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಪೂರಿತ ನಿರೂಪಣೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಆಕ್ರೋಶ
ಈ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆದ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಅನೇಕರು:
- ಇದು ಜನಾಂಗೀಯ ರೂಪಕ
- ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ದ್ವಂದ್ವ ಮನೋಭಾವ
- ಭಾರತವನ್ನು ಹಳೆಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದಲೇ ನೋಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ
ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಭಾರತ ಈಗ ಜಾಗತಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಚಿತ್ರಣ ಅಸಂಬದ್ಧ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
“ಹಾವಾಡಿಗರ ದೇಶ” ರೂಪಕದ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ರೋಶ
ಭಾರತವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ “Snake Charmer Nation” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಹಳೆಯ ರೂಪಕವನ್ನು ಬಳಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅನೇಕರು ಕಿಡಿಕಾರಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ:
- ಐಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾಧನೆ
- ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಭಿಯಾನ
- ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಬೆಳವಣಿಗೆ
- ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ
ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಣ ಬಳಸಿರುವುದು ಖಂಡನೀಯ ಎಂದು ಹಲವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
2022ರಲ್ಲೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಿವಾದ
ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಘಟನೆ ಅಲ್ಲ.
2022ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್ನ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುರಿತ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ “ಹಾವಾಡಿಗ” ರೂಪಕವನ್ನು ಬಳಸಿತ್ತು.
ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರತೀಯರು ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.
ಆ ವೇಳೆ ಹಲವರು:
“ಭಾರತ ಇಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಶಕ್ತಿ, ಇನ್ನೂ ಹಳೆಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕಬೇಡಿ”
ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದರು.
ಮೋದಿ ಕುರಿತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವರದಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣ
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಕುರಿತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಕೆಲವು ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದ ಮನೋಭಾವ ಎಂದು ಟೀಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ನಾರ್ವೆ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೂಡ ವೈರಲ್
ಈ ವಿವಾದದ ನಡುವೆ ನಾರ್ವೆಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ Helle Linge ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಪ್ರಧಾನಿಯ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವೇಳೆ ಅವರು:
- ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
- ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸ್ಥಿತಿ
ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ್ದರು.
ಆದರೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ವಿಡಿಯೋ ವೈರಲ್
ಈ ಘಟನೆಯ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಪತ್ರಕರ್ತೆ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅದು ಇದೀಗ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ.
ಕೆಲವರು:
- ಪತ್ರಕರ್ತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸರಿಯೇ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರೆ
- ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಇದು ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಈ ವಿವಾದದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ C. B. George ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ಭಾರತವು:
- ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರ
- ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳಿರುವ ದೇಶ
- ಬಲವಾದ ಮಾಧ್ಯಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ
ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
“ಭಾರತದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು”
ಸಿಬಿ ಜಾರ್ಜ್ ಅವರು ಭಾರತ ಕುರಿತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಮೊದಲು ದೇಶದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು:
“ದೆಹಲಿಯಲ್ಲೇ ನೂರಾರು ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ”
ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಕೆಲ ಎನ್ಜಿಒ ವರದಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಧರಿಸಿ ಭಾರತ ಕುರಿತು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
“Mouse Charmer” ಭಾಷಣ ಮತ್ತೆ ವೈರಲ್
ಈ ವಿವಾದದ ನಡುವೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ 2014ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ Madison Square Garden ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದ ವಿಡಿಯೋ ಮತ್ತೆ ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ.
ಆ ವೇಳೆ ಮೋದಿ ಹೇಳಿದ್ದರು:
“ಒಮ್ಮೆ ಭಾರತವನ್ನು ಹಾವು ಹಿಡಿಯುವವರ ದೇಶ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದು ಭಾರತ ಮೌಸ್ ಚಾರ್ಮರ್ಗಳ ದೇಶವಾಗಿದೆ.”
ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಅನೇಕರು ಇದೀಗ ಮತ್ತೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ?
ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ:
- ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
- ಐಟಿ ಸೇವೆಗಳು
- ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ
- ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಪರಿಸರ
- ಜಾಗತಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಭಾವ
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ.
ನೆಟ್ಟಿಗರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯರು ಈ ಕಾರ್ಟೂನ್ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು:
- ಜನಾಂಗೀಯ ಅವಹೇಳನ
- ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹದ ಸಂಕೇತ
- ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದ್ವಂದ್ವ ನೀತಿ
ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ vs ಜನಾಂಗೀಯ ರೂಪಕ
ಈ ವಿವಾದ ಇದೀಗ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ಕಡೆ:
- ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಭಾಗ
- ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಟೀಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ
ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ:
- ಜನಾಂಗೀಯ ರೂಪಕ ಬಳಸುವುದು ತಪ್ಪು
- ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಮನೋಭಾವ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ
ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.
ಕೊನೆ ಮಾತು
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಕುರಿತ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ವೇಗವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಭಾವದ ನಡುವೆಯೂ ಕೆಲ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಳೆಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲೇ ಭಾರತವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಈ ಘಟನೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಮಾಧ್ಯಮದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ರೂಪಕಗಳ ಬಳಕೆ ಕುರಿತ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.