ಮುಂಗಾರು ಮಾಯ! ದೇಶಾದ್ಯಂತ 64% ಮಳೆ ಕೊರತೆ; ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕಕಾರಿ ದೃಶ್ಯ

ನವದೆಹಲಿ: ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿದ್ದ ನೈರುತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಇದೀಗ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿದ್ದು, ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದ್ದು, ಜೂನ್ 4ರಿಂದ ಜೂನ್ 15ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಶೇ.64ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಕೊರತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ವೇಗ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ರೈತರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ.

ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮಳೆ ಕೊರತೆ?

ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜೂನ್ 4ರಿಂದ ಜೂನ್ 15ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸರಾಸರಿ 53.7 ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಮಳೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು.

ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಮಳೆ ಕೇವಲ 19.2 ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಮಾತ್ರ.

ಅಂದರೆ,

ವಾಡಿಕೆ ಮಳೆ: 53.7 ಮಿ.ಮೀ.
ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಮಳೆ: 19.2 ಮಿ.ಮೀ.
ಒಟ್ಟು ಕೊರತೆ: 64%

ಈ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮುಂಗಾರು ವ್ಯತ್ಯಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಆತಂಕಕಾರಿ ಸ್ಥಿತಿ

ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ INSAT-3DS ಉಪಗ್ರಹವು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳು ದೇಶದ ಮುಂಗಾರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನೈಜ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೂನ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ:

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ
ಕರ್ನಾಟಕ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ತೆಲಂಗಾಣ
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ
ಮಧ್ಯ ಭಾರತ

ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟ ಮುಂಗಾರು ಮೋಡಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮೋಡರಹಿತವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಮುಂಗಾರು ಮೋಡಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವುದು ಗೋಚರಿಸಿದೆ.

ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮೋಡಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ?

ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ:

ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ
ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ
ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಬಯಲಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗ

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಗಮನಾರ್ಹ ಮೋಡಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಹುತೇಕ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.

ಇದು ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಬರುವ ಮಾರುತಗಳು ಏಕೆ ದುರ್ಬಲವಾದವು?

ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬಾರಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ತೇವಾಂಶದ ಕೊರತೆಯಲ್ಲ.

ವಾಸ್ತವವಾಗಿ:

ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ತೇವಾಂಶವಿದೆ
ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲೂ ತೇವಾಂಶ ಕೊರತೆ ಇಲ್ಲ

ಆದರೆ ಮಳೆ ಸುರಿಯಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ವಾತಾವರಣದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿಲ್ಲ.

ಇದರಿಂದಲೇ ತೇವಾಂಶ ಇದ್ದರೂ ಮೋಡಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ.

ವೆಸ್ಟರ್ಲಿ ಜೆಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ನ ಪ್ರಭಾವ ಏನು?

ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುಂಗಾರು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿ ‘ವೆಸ್ಟರ್ಲಿ ಜೆಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್’ ಅನ್ನು ತಜ್ಞರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವೆಸ್ಟರ್ಲಿ ಜೆಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಎಂದರೆ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಪಶ್ಚಿಮದ ಗಾಳಿಯ ಪ್ರವಾಹ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅದು ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿದೆ.

ಇದರಿಂದ:

ಮೋಡಗಳ ರಚನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿ
ಮಳೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಿಧಾನ
ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳ ದುರ್ಬಲತೆ

ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ಈಸ್ಟರ್ಲಿ ಜೆಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ಗೆ ತೊಂದರೆ

ನೈರುತ್ಯ ಮುಂಗಾರಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ‘ಈಸ್ಟರ್ಲಿ ಜೆಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್’.

ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲವಾಗಿದ್ದಾಗ:

ಮೋಡಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ
ಮಳೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ
ಮುಂಗಾರು ಚುರುಕುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ

ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಶ್ಚಿಮದ ಗಾಳಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಈಸ್ಟರ್ಲಿ ಜೆಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿದೆ.

ಇದರಿಂದ ಮಳೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ.

ಮುಂಗಾರು ಬಂದಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ವಿಫಲವಾಗಿದೆಯೇ?

ಅನೇಕ ಜನರಲ್ಲಿ ಈಗ ಮೂಡಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೇ.

ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ:

ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ ಮುಂಗಾರು ಈಗಾಗಲೇ ದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ.

ಆದರೆ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅದು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಅಂದರೆ:

ಮುಂಗಾರು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ
ಆದರೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿಲ್ಲ

ಎಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನು ‘Monsoon Break’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ

ಹವಾಮಾನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು “ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮುಂಗಾರು ವಿರಾಮ” (Monsoon Break) ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇದು ಮುಂಗಾರು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಲ್ಲ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ:

5 ರಿಂದ 10 ದಿನಗಳ ಕಾಲ
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 2 ವಾರಗಳವರೆಗೆ

ಮುಂಗಾರು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುವ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಏನು?

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯು ಕೃಷಿಯ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ:

ಮಲೆನಾಡು
ಕರಾವಳಿ
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ
ಮಧ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ

ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಳೆ ವಿಳಂಬವಾದರೆ:

ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯ ಹಿನ್ನಡೆ
ಬೆಳೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ
ನೀರಾವರಿ ಕೊರತೆ
ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಕಡಿಮೆ

ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ರೈತರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಆತಂಕ

ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ:

ಭತ್ತ
ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ
ಸೋಯಾಬೀನ್
ಹತ್ತಿ
ಕಾಳು ಬೆಳೆಗಳು

ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಳೆ ಆಧಾರಿತ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಜಲಾಶಯಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ

ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ:

ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು
ಕೆರೆಗಳು
ಜಲಾಶಯಗಳು

ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಹಾಗೂ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.

ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಏನು?

ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುಂಗಾರು ವಿರಾಮ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿರಬಹುದು.

ಈ ವಾರದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ:

ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಗಾಳಿಯ ಪ್ರಭಾವ ದುರ್ಬಲವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
ಮೋಡಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
ಮುಂಗಾರು ಮರುಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ

ಇದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮುಂದಿನ ಕೆಲ ದಿನಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ

ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂದಿನ 5 ರಿಂದ 7 ದಿನಗಳು ದೇಶದ ಮುಂಗಾರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಅವಧಿಯಾಗಲಿದೆ.

ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ:

ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ಮಾರುತಗಳು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯೇ?
ಮೋಡಗಳ ರಚನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
ವ್ಯಾಪಕ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.

ಮುಂಗಾರು ಮರಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ

ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಇದ್ದರೂ, ಮುಂಗಾರು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಇನ್ನೂ ಸಮಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಗಾಳಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಿದರೆ, ನೈರುತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮತ್ತೆ ಚುರುಕುಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಆದರೆ ಅಷ್ಟರ ತನಕ ರೈತರು, ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲೇ ಕಾಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ದೇಶದಾದ್ಯಂತ 64% ಮಳೆ ಕೊರತೆ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಮುಂಗಾರು ಋತುವಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಗಂಭೀರ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.